Toekomst Hunzecommissie: Gebiedscommissie Hunze Borger-Odoorn

Gebiedscommissie Hunze Borger-Odoorn

“Buitengewoon Borger- Odoorn”

Inleiding
Binnen de gemeente Borger- Odoorn functioneren op dit moment twee gebiedscommissies van het Hunzeproject t.w. het Voorste- en het Achterste Diep. Sinds 2010 is een discussie gaande op welke wijze de doelstellingen van de commissies het beste kunnen worden gewaarborgd, rekening houdend met de gewijzigde omstandigheden van dit moment.

Mede als gevolg van de economische recessie zijn op vele vlakken grote bezuinigingen doorgevoerd. Een belangrijk voorbeeld zijn de grote bezuinigingen in 2011 op het natuurbeleid. Dit heeft grote gevolgen voor het tot nu toe gevoerde plattelandsbeleid bij de provincie maar ook de gemeenten en daarmee ook voor de partners in het Hunzegebied.

Zo wordt het Hunzeproject als zodanig in 2012 beëindigd. Hoewel de doelstelling ten aanzien van de Hunze als geheel niet wijzigt wordt het gebied (ook bestuurlijk) opgeknipt. Drenthe wordt verdeeld in drie nieuwe gemeentelijke samenwerkingsgebieden Zuidwest -, Zuidoost – en Noord Drenthe.
De gemeentes Tynaarlo en Aa en Hunze gaan onderdeel uitmaken van het gebied Noord en de gemeente Borger-Odoorn gaat samen met de gemeenten Emmen en Coevorden deel uitmaken van het gebied Zuidoost Drenthe.
Voor ieder gebied wordt in gezamenlijkheid een nieuw gebiedsplan opgesteld dat als basis dient voor de gewenste ontwikkelingen.
De provincie laat de voor het Hunzeproject zo kenmerkende werkwijze met deelgebiedcommissies los. De toekomstige werkwijze is een verantwoordelijkheid van onze gemeente.

Binnen de gemeente Borger- Odoorn zijn een aantal belangwekkende ontwikkelingen gaande.
In de gemeente wordt aan de hand van het leefbaarheidonderzoek nu meer gestuurd op kwantiteiten en kwaliteiten in leefgebieden (vier stuks) en niet meer in zes hoofdkernen. Dit laatste was als uitgangspunt vanuit de werkwijze “Kern en Kader”.ontstaan. De samenleving wordt dus, in als zijn facetten, kenmerken en kwaliteiten, meer vanuit een gebiedsbenadering beoordeeld en gestuurd. Doel is om de kwaliteit van voorzieningen gebiedsbreed te behouden. De gemeente is tot het aanstellen van gebiedscoördinatoren overgegaan.

Daarnaast heeft men min of meer de vraag gesteld: is het nu doelmatiger met één of twee commissies te gaan werken.

In een aantal bijeenkomsten zijn de leden van de commissies met de gemeente in gesprek om de kaders/ visie voor de toekomst vast te stellen.

De gemeente manifesteert zich meer en meer op basis van het principe van “Cittaslow”. De inhoud van dit principe past bij participatie van inwoners in de discussie over de kwaliteit van de samenleving in de breedste zin. Het bijbehorende bottum up proces en het ontwikkelen van de “eigen kracht” in de samenleving geeft een kwaliteitsslag en vergroot het draagvlak.

Gelet op de positieve ervaringen en het zien van de meerwaarde is het streven er op gericht de werkwijze verder te optimaliseren door in de nabije toekomst met één commissie verder te gaan.
De naam “ Hunzeproject “ zal voor de komende periode “Gebiedscommissie Hunze Borger-Odoorn “ gaan heten.

In deze notitie worden oa. de doelstelling, de kaders, de structuur de bemensing evenals de financiële voorwaarden vastgesteld.
Deze notitie kan worden bestempeld als “DYNAMISCH document”. Blijkt in de loop van de tijd dat door gewijzigde omstandigheden cq. inzichten bijstellingen moeten plaatsvinden, kan de notitie worden aangepast.

Inhoudelijke kaders
De afgelopen periode is gekenmerkt door een zorgende overheid, die de mensen en de middelen had om bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte veel op zich te nemen. Nu deze overheden moeten bezuinigen, komen ook dit soort taken in het gedrang. Tijd om te kijken hoe we met elkaar de samenleving toch in stand kunnen houden op een niveau zoals we dat graag zien.
Daarbij ligt het voor de hand om een groter beroep te doen op lokale gemeenschappen. Burgers kunnen ingezet worden voor het beheer, onderhoud en eventueel ook inrichting van de eigen openbare ruimte.
Wat kan de opbrengst zijn? Mensen gaan zich meer verantwoordelijk voelen voor hun eigen omgeving en minder snel de overheid aankijken op het (niet) functioneren van de openbare ruimte en eventueel ook voorzieningen.
Het is niet de bedoeling om dan maar alles over de schutting te gooien!
Eigen kracht (eigen inzet) is het woord: professionele instellingen (bijvoorbeeld gemeenten, corporaties, welzijnsinstellingen) gaan samen met bewoners aan het werk. De professionelen leiden, indien nodig, de bewoners op en zorgen voor materiaal en gereedschap en houden het kwaliteitsniveau mede in de gaten. Het coachen (samenbrengen, stimuleren en ontwikkelen) van de kennis en kunde die breed in de samenleving aanwezig is zal daarbij nadrukkelijk meer accent krijgen. Er zijn heel veel voorbeelden in het land, waarvan geleerd kan worden.

Zijn mensen over het algemeen niet trots op zaken die ze zelf gemaakt of geregeld hebben?

De hieronder genoemde thema’s staan, als aandachtsgebieden van de commissie, niet los van elkaar.

De thema’s:

  • ruimtelijke ontwikkeling en wonen;
  • landbouw;
  • natuur, bos en landschap;
  • recreatie en toerisme;
  • water en milieu;
  • archeologie, cultuurhistorie;
  • duurzaamheid ed;
  • sociaal economische vitalisering.

Deze thema’s komen voort uit de doelstellingen van het Hunzeproject. De commissie zal veelal de verbindingen zoeken om een evenwichtige afweging van de gewenste integrale ontwikkelingsrichting te maken. Met andere woorden: er wordt maatwerk verricht.

Structuur
Vanaf 1 maart 2012 waren binnen de gemeente vier gebiedscoördinatoren werkzaam. Vanaf 1 januari 2017 zijn dat er twee.  De coördinatoren worden ingezet om het contact met dorpen, organisaties en verenigingen te versterken. De gemeente wil met het aanstellen van de gebiedscoördinatoren sneller inzicht krijgen in wensen en knelpunten die leven bij (groepen) burgers.
Daarnaast zijn zij vraagbaak en adviseur voor groepen met nieuwe initiatieven en ondersteunen zij bij dorpsontwikkelingsplannen.
De gebiedscoördinatoren zijn op de hoogte van het gemeentelijk beleid en de regelgeving.

Naast de gebiedscoördinatoren is er één gebiedscommissie voor de gehele gemeente actief.

De taken van de commissie zijn:

  • het proactief stimuleren van eigen kracht en het bottum-up proces;
  • het stimuleren van de kwaliteiten van bewoners en het samenbrengen daarvan:
  • een integrale benadering van de aanpak;
  • het adviseren over projecten en plannen in het gebied op basis van de eigen deskundigheid binnen de commissie.;
  • het uitvoeren van taken in de initiatieffase, echter nooit uitvoerder of eigenaar van het project;
  • het mede opstellen van een ontwikkelings- en gebiedsagenda;
  • een klankbord/gesprekspartner is voor de gebiedscoördinatoren
  • “Aanboren” externe middelen.

De gebiedscommissie zal een duidelijke rol krijgen in de vitalisering van het gebied, de gebiedsontwikkeling. Er vindt een verschuiving plaats van een specifieke dorpsgerichte (kernen) aanpak naar een gebiedsgerichte aanpak en dan m.n. het platteland. Uiteraard spelen dorpen daarbij wel een belangrijke rol.

Uitgangspunten daarbij zijn:

  • eigen kracht van de burger;
  • verbeteren van het landschap;
  • cultuurhistorische waarden van het platteland behouden/ respecteren;
  • de identiteit van de omgeving behouden/ versterken;
  • de identiteit van dorpen behouden/ versterken;
  • de “verdiencapaciteiten” in de gemeente (bv recreatie/toerisme, landbouw en industrie) te ontwikkelen op basis van een duurzame uitwerking naar mens, milieu en omgeving;
  • sterke aandacht voor de verbindingen tussen de ontwikkelingen/kwaliteiten in de gemeente c.q. gebieden.

Kortom: het handhaven en versterken de Cittaslow-kwaliteiten van onze gemeente.

De commissie is onafhankelijk.
De relatie tussen de commissie en de gebiedscoördinatoren is functioneel. Over en weer zullen raakvlakken in activiteit zijn. Daarbij is een aanpak gewenst waarbij een goede uitwisseling van informatie en afstemming van werkwijze van groot belang is.

De gebiedscommissie heeft de mogelijkheid om werkgroepen in te stellen. De werkgroepen krijgen een duidelijke taakstelling mee.
De gebiedscommissie wordt ingesteld door het College van Burgemeester en Wethouders en daar is men ook verantwoording aan verschuldigd.

Bemensing
De commissie heeft (circa) 9 leden, inclusief de voorzitter. De leden hebben ieder een eigen deskundigheid en hebben diverse achtergronden en zijn woonachtig in de gemeente.
Met andere woorden: de kracht van de commissie is de “brede” samenstelling en de aanwezige kennis en kunde. De leden hebben informatie over het gebied, het dorp en de (maatschappelijke) omgeving. Bij het aftreden van leden draag de commissie zelf nieuwe kandidaten voor. De leden zitten zonder last en ruggespraak in de commissie.

De voorzitter van de commissie wordt gezamenlijk door de leden en de gemeente gekozen en zoals al gesteld door de gemeente benoemd.

Vanuit het beschikbare budget regelt de commissie zelf haar ondersteuning.

Bekostiging/ financiering
Het budget van de commissie wordt jaarlijks vastgesteld. Uit dit budget dienen ook de vergoedingen (ondersteuning, onkosten en reis- en vergaderkosten) te worden betaald.

Voor het gehele Hunzecommissie in onze gemeente is een bedrag van € 20.000, – beschikbaar.

Proces
Deze notitie is tot stand gekomen met een bijdrage van de leden van de gebiedscommissie Voorste- en Achterste Diep van het Hunzeproject en op basis van grondslagen/ uitgangspunten in diverse notities. Op 19 juli 2012 is deze notitie in een gezamenlijke vergadering van de beide commissies besproken. Over de inhoud van deze notitie bestaat overeenstemming.

Het functioneren van de commissie zal na twee jaren worden geëvalueerd.

Tijdspad
24 september pfo
2 oktober collegebehandeling
Oktober huidige commissies doen voordracht nieuwe commissieleden
Oktober nieuwe commissieleden doen voordracht voor de voorzitter
Oktober college benoemt commissieleden en voorzitter
November start nieuwe commissie en afscheid oude commissie leden

Versie 25 juli 2012